فهرست مقاله
اوربایت یکی از مشکلاتی است که میتواند ظاهر لبخند و حتی سلامت دهان و دندان را تحت تأثیر قرار دهد. برخی از افراد با این ناهنجاری دست و پنجه نرم میکنند و ممکن است تا زمانی که علائم جدی بروز نکند ، به فکر درمان آن نباشند. اهمیت شناخت و رسیدگی به اوربایت فقط به زیبایی محدود نمیشود و میتواند تأثیرات گسترده تری بر سلامت فک و دندان داشته باشد. اگر میخواهید بدانید اوربایت چیست ، چرا اتفاق میافتد و نحوه درمان آن با ارتودنسی به چه شکلی است ، همراه ما باشید و ادامه این مقاله را بخوانید.
اوربایت چیست؟
اوربایت (Overbite) به حالتی گفته میشود که در آن دندانهای جلویی فک بالا بیش از حد طبیعی روی دندانهای جلویی فک پایین قرار میگیرند. در حالت استاندارد ، مقداری همپوشانی بین دندانهای بالا و پایین وجود دارد ، اما زمانی که این هم پوشانی بیشتر از حد معمول باشد ، فرد دچار این نوع ناهنجاری در دهان و دندان خود میشود.
این وضعیت میتواند خفیف ، متوسط یا شدید باشد. در موارد خفیف ، مشکل خاصی ایجاد نمیشود ، اما اوربایت شدید میتواند روی زیبایی چهره ، عملکرد دندانها و سلامت فک ها تأثیر بگذارد. جلو بودن فک بالا ممکن است مادرزادی باشد یا به دلیل عادات نادرست دهانی مانند مکیدن انگشت یا استفاده طولانی مدت از پستانک در کودکی ایجاد شود.
اوربایت دندان از نظر ظاهر
انواع اوربایت
اوربایت به طور کلی به دو نوع دندانی و اسکلتی تقسیم می شود. در اوربایت دندانی ، مشکل از خودِ دندان هاست ؛ یعنی دندان های جلویی فک بالا بیش از حد رو به جلو قرار می گیرند یا دندان های فک پایین کمی عقب تر هستند. این نوع معمولاً خفیف تر است و با روش های ارتودنسی متحرک ، ثابت یا الاینر شفاف به خوبی درمان می شود. بسیاری از افراد در همین گروه قرار می گیرند و به درمان های پیچیده نیاز ندارند.
در نوع اسکلتی ، مشکل از ساختار استخوان فک بالا یا پایین است. برای مثال ممکن است فک بالا خیلی جلو باشد یا فک پایین کوچک و عقب مانده رشد کرده باشد. این نوع معمولاً شدیدتر است و می تواند ظاهر چهره را هم تحت تأثیر قرار دهد. درمان اوربایت اسکلتی در کودکان با دستگاه های رشد فک بسیار مؤثر است ، اما در بزرگسالان گاهی فقط با جراحی فک قابل اصلاح است.
علت های اصلی بروز اوربایت در کودکان و بزرگسالان
در کودکان ، اوربایت معمولاً ریشه در ژنتیک دارد ؛ یعنی فرم فک ها از والدین به ارث می رسد. اما عادت های دهانی کودکان مانند مکیدن انگشت ، استفاده طولانی مدت از پستانک ، تنفس دهانی ، قرار دادن زبان بین دندان ها یا جویدن اجسام سخت نیز می تواند به مرور زمان باعث تشدید اوربایت شود. اگر این عادت ها در سنین رشد کنترل نشوند ، ساختار فک را تغییر می دهند و درمان در آینده سخت تر می شود.
در بزرگسالان ، علاوه بر عوامل ژنتیکی ، مشکلاتی مانند پوسیدگی های گسترده ، از دست دادن دندان ها ، ساییدگی دندان ها ، نامرتبی های طولانی مدت و عادات غلط قرارگیری زبان می تواند باعث ایجاد یا بدتر شدن اوربایت شود. همچنین افرادی که درمان ارتودنسی را در کودکی نیمه کاره رها کرده اند یا از نگهدارنده (ریتینر) استفاده نکرده اند ، ممکن است مجدداً به اوربایت مبتلا شوند یا شدت آن افزایش یابد.
آیا اوربایت باعث درد فک و سردرد می شود؟
بله ، اوربایت می تواند باعث درد فک شود ؛ زیرا وقتی دندان ها در موقعیت نادرست قرار بگیرند ، فک برای جویدن مجبور به وارد کردن فشار غیرطبیعی می شود. این فشار اضافی روی مفصل فک (TMJ) وارد می شود و می تواند موجب درد هنگام باز و بسته کردن دهان ، تق تق مفصل ، خستگی فک و حتی درد گوش شود. در موارد شدید ، جویدن طولانی مدت برای فرد دشوار می شود و عضلات فک دائماً در حالت تنش قرار می گیرند.
این تنش عضلانی می تواند به سردردهای مکرر ، به ویژه سردردهای ناحیه شقیقه و پیشانی ، منجر شود. وقتی عضلات فک بیش از حد کار می کنند ، فشار آن به عضلات صورت و گردن منتقل می شود و باعث دردهای مقاوم به درمان می شود. اصلاح اوربایت با ارتودنسی یا درمان های حمایتی می تواند شدت سردرد و درد فک را کاهش دهد و عملکرد طبیعی دهان و فک را بازگرداند.
اوربایت خطرناک است؟
دکتر ثریا یوسف نژاد ، بهترین متخصص ارتودنسی بابل توضیح می دهد که اوربایت اگر خفیف باشد ، معمولاً خطری ایجاد نمیکند و تنها یک موضوع زیبایی محسوب میشود. اما اگر میزان جلوزدگی فک بالا زیاد باشد ، میتواند مشکلات جدیتری به همراه داشته باشد.
این وضعیت میتواند باعث ساییدگی غیرطبیعی دندانها ، درد فک ، سردردهای مزمن و مشکلات گفتاری شود. علاوه بر این ، افراد دارای اوربایت شدید ممکن است هنگام جویدن غذا با مشکل مواجه شوند یا مستعد پوسیدگی دندان و بیماریهای لثه شوند.
اگر اوربایت درمان نشود ، به مرور زمان میتواند باعث اختلالات مفصل فک (TMJ) و حتی تغییر شکل صورت شود. بنابراین ، تشخیص و درمان به موقع آن اهمیت زیادی دارد.
جهت دریافت مشاوره تخصصی از ارتودنتیست با تجربه مازندران ، فرم زیر را پر کنید .
دلایل جلوزدگی فک بالا چیست؟
این مشکل ممکن است به دلایل مختلفی ایجاد شود که در ادامه به این دلایل اشاره خواهیم کرد:
- یکی از مهمترین دلایل این وضعیت ، عوامل ژنتیکی است. اگر یکی از والدین یا اعضای خانواده دارای اوربایت باشند ، احتمال بروز آن در فرزندان بیشتر است.
- دومین موردی که باید به آن اشاره کرد عادتهای نادرست در دوران کودکی است که میتواند عامل مؤثری باشد؛ برای مثال ، مکیدن انگشت شست ، استفاده طولانی مدت از شیشه شیر یا پستانک و فشار دادن زبان به پشت دندانها از دلایل شایع اوربایت هستند.
- رشد نامتوازن فکها ، از دست دادن زودهنگام دندانهای شیری و یا تأخیر در رویش دندانهای دائمی نیز میتواند باعث ایجاد این نوع ناهنجاری شود. در برخی موارد ، مشکلات تنفسی مانند تنفس از راه دهان نیز ممکن است به بروز این اختلال کمک کند.
اوربایت دندان چگونه درمان میشود؟
روش درمان این نوع ناهنجاری دندانی به شدت آن و سن بیمار بستگی دارد و معمولا زمانیکه فرد با جلوزدگی فک بالای خود به یک دکتر ماهر و با تجربه مانند دکترثریا یوسف نژاد مراجعه کند درمان او کاملا تضمین شده است. در کودکان و نوجوانان ، استفاده از ارتودنسی متحرک یا ثابت یکی از مؤثرترین روشها برای اصلاح اوربایت است. در بزرگسالان نیز ارتودنسی ثابت با براکت های فلزی یا سرامیکی میتواند به تدریج این مشکل را برطرف کند.
در مواردی که اوربایت ناشی از ناهنجاری های فکی است ، ممکن است جراحی فک توصیه شود. ناگفته نماند که دستگاه های فانکشنال (Functional Appliances) برای هدایت رشد فکها در کودکان به کار میروند.
گاهی برای ایجاد فضای مناسب و تنظیم دندانها ، نیاز به کشیدن برخی دندانها وجود دارد. درمان زودهنگام اوربایت نه تنها از بروز مشکلات بعدی جلوگیری میکند ، بلکه به بهبود عملکرد دهان و افزایش زیبایی لبخند نیز کمک میکند.
عکس درمان اوربایت با ارتودنسی ثابت در بایل
اوربایت دندان چه مشکلاتی را در افراد ایجاد میکند؟
اوربایت علاوه بر تأثیر بر زیبایی لبخند ، میتواند مشکلات عملکردی و بهداشتی زیادی را به همراه داشته باشد. این مشکلات شامل موارد زیر است:
• ساییدگی و فرسایش غیرطبیعی دندانها
• درد و فشار در مفصل فک (TMJ)
• مشکلات در جویدن و هضم غذا
• افزایش احتمال پوسیدگی دندان و بیماریهای لثه
• اختلالات گفتاری مانند نوک زبانی صحبت کردن
• تغییر فرم صورت و کاهش اعتماد به نفس
چه تفاوتی میان اوربایت و اورجت دندان وجود دارد؟
درست است که اوربایت و اورجت (Overjet) هر دو به ناهنجاری های فکی مربوط میشوند ، اما تفاوتهای مهمی با یکدیگر دارند. اوربایت به معنای هم پوشانی عمودی دندان های فک بالا روی دندانهای فک پایین است ، در حالی که اورجت به جلو آمدگی افقی دندانهای فک بالا نسبت به دندانهای فک پایین اشاره دارد.
در اوربایت ، دندانهای بالا بیشتر روی دندانهای پایین را میپوشانند و این باعث میشود که دندانهای پایین کمتر دیده شوند. اما در اورجت ، دندانهای جلویی فک بالا بیش از حد به سمت جلو متمایل هستند و فاصله واضحی بین دو فک ایجاد میشود. از نظر علائم و مشکلات ، هر دو وضعیت میتوانند موجب ناراحتی فک ، مشکلات گفتاری و اختلالات جویدن شوند. اما شدت مشکلات در اوربایت معمولاً به دلیل تماس بیش از حد دندانها بیشتر است.
از طرفی ، اورجت معمولاً خطر آسیب دیدگی دندانهای جلو را در هنگام ضربه افزایش میدهد. تشخیص دقیق تفاوت این دو وضعیت توسط متخصص ارتودنسی انجام میشود و درمان مناسب بر اساس شدت و علت هر کدام تجویز میشود.
